CÁCH MÀ KIỂM SOÁT KHÔNG LƯU GIỮ AN TOÀN CHO BẠN


Các phi công và nhân viên kiểm soát trên mặt đất phải giao tiếp mạch lạc với nhau để đảm bảo cất cánh, hạ cánh an toàn, vì chỉ với một lỗi nhỏ, mọi chuyện có khả năng diễn biến xấu đi và trở nên nguy hiểm.

t1larg.air.traffic.controllers.movie

 

Máy bay rất hiếm khi bị trục trặc, nhất là những trục trặc nghiêm trọng. “Máy bay không tự nhiên mà rơi từ độ cao hàng nghìn km”, phóng viên về lĩnh vực hàng không của CNN, Richard Quest, cho biết. Ngay cả khi xảy ra lỗi, các hãng hàng không và các kiểm soát viên không lưu luôn tiến hành hàng loạt thủ tục nhằm đảm bảo an toàn chuyến bay.

Ví dụ, hãng Hàng không Hong Kong từng có 9 tai nạn do các phi công bỏ qua hướng dẫn của kiểm soát viên không lưu (ATCs). Có trường hợp, tai nạn xảy ra do một chiếc máy bay chạy giữa đường băng dù chưa được cho phép, đồng thời không tuân theo yêu cầu về độ cao và hướng.

• Tháng 7/ 2010: The captain of an Air Blue flight disregards instructions from traffic control and crashes into mountains near Islamabad, killing 152.

• Tháng 6/ 2013: Two Boeing 747s narrowly miss colliding over Scotland when one plane turns right and the other left — effectively doing the opposite of ATC instructions.

• Tháng 12/ 2013: A British Airways jumbo jet crashes into a building at Johannesburg airport when the pilot goes down the wrong taxiway.

Ady Dolan, một kiểm soát viên không lưu tại sân bay Heathrow ở London, nói với CNN rằng việc phi công và người giám sát dưới mặt đất hiểu lầm ý nhau diễn ra như “a daily basis”. Nhưng thông thường, những lỗi này không đáng kể và không đe dọa đến an toàn chuyến bay, nhờ hệ thống liên lạc và các công nghệ hiện đại.

English….but whose English

Dolan làm việc với khoảng 85 hãng hàng không và 1.350 chuyến bay mỗi ngày. Theo ông, kiểm soát viên phải có khả năng trao đổi thông tin với mọi phi công, vốn đến từ nhiều quốc gia trên thế giới. Tiếng Anh là thứ ngôn ngữ quy chuẩn trong ngành và là chìa khóa cho việc đảm bảo thông tin liên lạc.

“If English is not the pilot’s first language and they only come to Heathrow occasionally, we need to afford extra care to that pilot”, Dolan nói. “We can’t speak with speed and abbreviation as we would to someone who comes here several times a day”.

Một cơ trưởng, người thường xuyên thực hiện các chuyến bay đến Trung Quốc và Đông Nam Á, khẳng định các phi công và kiểm soát viên thường có mối quan hệ tốt. “Nhưng ở Trung Quốc có chút vấn đề”, ông cho biết. “We should all be speaking English, but for a lot of people it’s their second language”.

The pilot says airlines have varying policies on recruiting pilots with good English, and this can cause problems.

gatwick-alamy_2070314b

Patter and Chatter

Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) là một cơ quan của Liên Hợp Quốc chuyên thiết lập và điều chỉnh các tiêu chuẩn an toàn hàng không. Tổ chức này khẳng định, việc tiêu chuẩn hóa từ ngữ hết sức quan trọng trong việc kết nối.

Ví dụ, trước khi xảy ra vụ tai nạn máy bay KLM-Pan Am năm 1977, viên phi công liên tục thông báo với trung tâm rằng “We are now at takeoff”, vừa điều khiển chiếc phi cơ chạy dọc đường băng. Các nhân viên trạm kiểm soát hiểu như vậy có nghĩa máy bay đã sẵn sàng để cất cánh và nó vẫn đứng yên chờ hiệu lệnh. Bởi vậy, họ không cảnh báo cơ trưởng chiếc KLM-Pan Am về một máy bay khác đang trên đường băng bị sương mù dày đặc che khuất.

“Pilot and air traffic controller radiotelephony communication is an important part of training leading up to licensing for both functions”, một phát ngôn viên của ICAO nhận định. “ICAO guidance requires that both controllers and pilots use standardized phraseology in their communication exchanges”.

Theo phát ngôn viên này, ICAO liên tục rà soát, cập nhật mọi tiêu chuẩn nhằm đáp ứng tốt hơn những yêu cầu mới. “ICAO is continuously reviewing and updating its standardized phraseology guidelines to better meet the needs of the air transport system and ICAO language proficiency requirements have been in place since March 2008.”

“Có nhiều cách để tránh sự hiểu lầm”, nữ phi công Sarah Jones thuộc hãng Hàng không Nam Phi nói. Cô cũng cho biết, ở một vài sân bay tại châu Phi, các kiểm soát viên có trình độ không cao. Việc kiểm soát viên hoặc phi công không biết nói tiếng Anh là một thử thách lớn.

“You have to be very vigilant, listening to the other traffic and having good situational awareness”, Jones chia sẻ. “It’s an issue when they are speaking, say, French or Brazilian, and you can’t understand what other pilots are telling ATC in airports where you would be more naturally cautious anyway”.

why-air-traffic-controllers-face-a-staffing-crisis-every-25-years

Human error inevitable

Lỗi phát sinh do phi công và kiểm soát viên không hiểu ý nhau tuy phổ biến nhưng không hành khách nào nhận thấy. Khi vận tải hàng không phát triển, việc lẫn lộn thông tin liên lạc cũng gia tăng. Bởi vậy, sự hỗ trợ là hết sức cần thiết.

Ady Dolan làm việc cho một nhà cung cấp dịch vụ hàng không ở Anh và hơn 30 quốc gia khác. Công ty đưa ra chiến lược để giải quyết các nguy cơ tiềm ẩn.

“At any airport if you have humans involved there are going to be errors”, Dolan nhận định. “Our job as an ATC provider is to spot the potential for that error before it takes place and then when it does happen to have mitigations in place to correct that”. Theo ông, những lỗi kiểu như máy bay đậu theo hướng nam thay vì hướng bắc là rất điển hình.

“Safety has not been compromised, but you as an ATC need to have in mind the aircraft may end up facing south instead of north. It’s the kind of human error that takes place on a daily basis; it has no impact (but) is not noticed”. The pilot who flies to China and Southeast Asia says the nature of flying and human beings means “dozens” of small mistakes are made regularly.

“There are mistakes, but we are there to manage it and that’s where standards of training and checking and a rigorous operating procedure come in”, một phi công cho biết thêm: “It means you can get on the deck with a pilot you have never flown with before. It’s only a minor risk, but there is always the potential for things to go wrong and to escalate into a position where things could be harmful”.

Theo lời những người lái máy bay kỳ cựu:”mistakes can happen regularly but they get corrected quickly. If there is any possible confusion you always double check with ATC quickly, that’s the system”.

Electronic communication replacing human contact

Các quy trình diễn ra hàng ngày ở mỗi sân bay càng ngày càng phức tạp, như giải quyết vấn đề thời tiết, hoãn chuyến, giãn cách thời gian cất cánh và hạ cánh sao cho hợp lý.

Theo phi công Sarah Jones, những người làm nhiệm vụ luôn tôn trọng lẫn nhau để có thể vừa giữ an toàn vừa đảm bảo lưu thông các chuyến bay. “The role of effective communication has long been considered a key component of safety”.

Việc sử dụng khoa học kỹ thuật thay cho con người trong thông tin liên lạc cũng được coi là một giải pháp. Điển hình là sân bay Heathrow, nơi các tín hiệu điện tử cho phép máy bay cất cánh được truyền trực tiếp tới buồng lái trên máy bay. Tuy vậy, chưa ai dám chắc về khả năng máy tính đảm nhận được việc điều khiển giao thông hàng không trong tương lai gần.

“You’ve got to be able to trust the information that is being passed to you or the whole system falls apart”, Ady Dolan kết luận. “If the pilot is in any doubt as to the safety of the instructions and is having to second guess things you know you are in a bad situation”.

(Theo CNN)

Comments

comments